DERS NOTLARI SORULAR SUNULAR MAKALELER REHBERLİK RESİMLER İLETİŞİM

 

    DERS NOTLARI

 

New Page 2

Sınav Sorusu Paylaşımı

Araçlar ve Programlar

Türk Devletleri Ve Büyükleri







   İlkTürk İslam Devletlerinde Kültür Ve Medeniyet
 Son Güncelleme: 15.04.2011  Okunma: 11  


İslamiyet’ten önce Türkler yüksek bir kültüre sahipti.İslamiyet’in kabulü ile İslam kültürünün de karışması ile Türk İslam kültürü doğdu.Devlet yönetimi, ordu, sanat, sosyal hayattaki değişiklikler duruma göre oldu.Özel hukuk, dil, yazı gibi alanlarda Arap Fars kültürünün etkisinde kalındı.Özellikle Abbasi ve Samanoğullarından etkilenerek devlet teşkilatlanmasına gidildi.

DEVLET YÖNETİMİ
Tulunoğulları ve İhşitlerde devlet teşkilatı hemen hemen Abbasilerle aynı idi.Tulunoğullarında vezirlik makamı yoktu bunun yerine naiplik makamı vardı.İhşitlerde ise vezirlik makamı vardı.Bu iki devlette de saray ile sultanın arasındaki irtibatı Hacipler sağlardı.Karahanlılarda devletin başındakilere Arslan Buğra Kadir Han İliğ sıfatları verilirdi.Bu devlette ve diğer Türk devletlerinde Kut anlayışı devam etmiştir.Kut inanışına göre ülke hanedanın ortak malı sayılırdı.Bu da taht kavgalarını ve ülkenin bölünmesini gündeme getirirdi.Bu inanış Moğollara da geçmiştir.Hunlardan başlamak üzere Osmanlı’ya kadar bütün Türk devletlerinde hanedan mensupları ülke içerisinde yönetici olarak görevlendirilmişlerdir.Bu durum bu kişilerin devlet yönetiminde tecrübe kazanmalarına sağlamıştır.Karahanlılar ikili hanlık sistemini uygulamışlardır.Büyük han doğuda oturur orayı idare ederdi.Batıda oturan ise doğuya bağlı olarak burayı idare ederdi.Bu ikili sistem fetihlerin yapılmasını kolaylaştırırdı.Karahanlılarda saraya Kapu-Karşı denilirdi.Bazen de saraya ve başkente Ordu denilmiştir.Hakanla saray arasındaki irtibatı Tayangu denilen ulu Hacipler sağlardı.Karahanlılarda hatunlar da devlet yönetiminde etkili idiler. Merkez ve taşra teşkilatlarında hükümet işlerinin başında Yuğruş denilen vezirler vardı.Vezir divanın başı idi bu divana divan-ı saltanat denirdi.Ayrıca istifa-mali, arız-askeri, tuğra inşa-iç dış yazışmalar, işraf –idari mali adli işleri denetleyen divanlar vardı.Yargı işlerine Yarganlar bakarken İslam’la birlikte Kadılar bunların yerine geçti.Şehir ve kasabaları İmga -Selçuklularda Amil,vali – yönetirdi.Eyaletlerin başında ise Tigin-Şehzadeler bulunurdu.Şehirlerde belediye işlerine Muhtesipler bakarlardı.Gaznelilerde sultan mutlak hakimdir.Yasama yürütme yargının başı sultandır.Saray teşkilatı diğer Türk devletleri ile aynıdır.Gaznelilerde farklı olarak sultanın mali işlerini bakan divan-ı vekalet adlı bir divan vardı.Selçuklularda da devlet yapısı aynı idi.Kut anlayışı devam etmekte olup devlet meseleleri kurultayda görüşülürdü.Hükümdardan sonra vezirler gelirdi.Melikler ise atabeylerle beraber eyaletlerin başlarına gönderilirdi.Selçuklular Gazneli Abbasi Karahanlı Samanoğullarndan etkilenmiş Harzemşahları etkilemişlerdir.Selçuklularda eyaletleri valiler yönetirdi.Ayrıca sahibüs şurta (emniyet müdürü) reis kadı gibi görevlilerde bulunurdu.Bu devletlerimizin tamamında şeri ve örfi hukuk kullanılmıştır.Mahkeme kararları da bu iki hukuka göre verilirdi.Şeri mahkemelerde kadılar, örfi mahkemelerde emirül dad (adalet bakanı ) görev yapardı.Askeri yargılara kadı askerler bakardı.Ağır suçların temyizine sultanın başkanlığındaki mahkeme bakardı.Sultanların sultan olabilmesi için bazı alametleri olması lazımdı.

1 2 3 4 5 6